فشار خون چیست؟
فشار خون (Blood Pressure) به نیرویی گفته میشود که خون هنگام پمپاژ توسط قلب به دیواره رگها وارد میکند. این شاخص معمولاً با دو عدد بیان میشود:
- سیستولیک (عدد بالا): فشار هنگام انقباض قلب
- دیاستولیک (عدد پایین): فشار هنگام استراحت قلب بین ضربانها
محدوده نرمال فشار خون
طبق توصیه سازمان بهداشت جهانی (WHO)، محدوده نرمال برای بزرگسالان به این صورت است:
- طبیعی: کمتر از 120/80 میلیمتر جیوه
- مرحله پیشفشار خون: 120–139 روی 80–89
- بالا (مرحله 1): 140–159 روی 90–99
- بالا (مرحله 2): بالاتر از 160 روی 100
علائم فشار خون بالا
فشار بالا اغلب بدون علامت است، اما در موارد شدید میتواند باعث:
- سردرد
- سرگیجه
- تاری دید
- تپش قلب
- خوندماغ شود.
عوامل خطر بالا
- اضافه وزن و چاقی
- مصرف زیاد نمک
- کمتحرکی
- مصرف الکل و دخانیات
- استرس مزمن
- سابقه خانوادگی
فشار پایین و علائم آن
فشار پایین (Hypotension) نیز میتواند باعث سرگیجه، ضعف، غش و حتی شوک شود، بهخصوص در کمآبی بدن یا خونریزی شدید.
روشهای اندازهگیری فشار
اندازهگیری به دو روش اصلی انجام میشود:
- با دستگاه فشارسنج جیوهای یا عقربهای (اسفیگمومانومتر) – دقت بالا ولی نیاز به مهارت دارد.
- با دستگاه فشارسنج دیجیتال – استفاده آسان در منزل و محیط درمانی.
نکات مهم در اندازهگیری صحیح
- ۵ دقیقه قبل از اندازهگیری در آرامش بنشینید.
- کاف فشارسنج را در سطح قلب قرار دهید.
- از صحبت کردن و حرکت دست در حین اندازهگیری خودداری کنید.
سخن پایانی
کنترل منظم فشار خون با دستگاههای دقیق میتواند از بروز مشکلات جدی قلبی و سکته جلوگیری کند. برای انتخاب بهترین دستگاه فشارسنج خانگی یا پزشکی، به کیفیت، دقت و قابلیت کالیبراسیون آن توجه کنید.